Poradnictwo na rynku pracy: konieczność naszych czasów

Gwałtowne zmiany w świecie pracy są widoczne gołym okiem. Wystarczy zalogować się na LinkedIn, obejrzeć wieczorne wiadomości, przeczytać gazety, porozmawiać z kolegami i koleżankami z klasy lub przejrzeć media społecznościowe, aby to zauważyć. Poszukiwanie pracy trwa dłużej, popyt spada, a rozwój kariery odbywa się w trybie „poczekamy, zobaczymy”, ponieważ pracownicy czekają na wyklarowanie się sytuacji. Aż sześć pokoleń na rynku pracy, od pokolenia Alfa do pokolenia Milczącego, walczy o pracę, tworząc interesujący, ale wymagający rynek pracy i środowisko pracy.

Dodajmy do tego niepewność spowodowaną niestabilnością polityczną, wojnami i spowolnieniem gospodarczym, a konkurencja o wolne miejsca pracy staje się znacznie zacięta – setki, jeśli nie więcej, kandydatów rywalizuje o jedno stanowisko. Ale to nie koniec; niektóre branże, takie jak technologia, e-commerce i transport, by wymienić tylko kilka, odnotowały nadmierną liczbę zatrudnień podczas pandemii i od tego czasu zwolniły dużą liczbę pracowników . Co więcej, w ostatnich latach spadła liczba miejsc pracy na stanowiskach podstawowych ze względu na wzrost produktywności pracowników i wprowadzenie bardziej zaawansowanych technologii, w szczególności sztucznej inteligencji (AI).

Co to wszystko ma wspólnego z doradztwem zawodowym?

Poradnictwo zawodowe zapewnia jasność w obliczu dzisiejszych zawirowań na rynku pracy.

Biorąc pod uwagę obecne wyzwania na rynku pracy, doradztwo zawodowe stanowi kluczowy element zapewniający jasność i ukierunkowanie. Dzisiejsze miejsce pracy przypomina splątaną dżunglę. Doświadczeni specjaliści mają trudności z poruszaniem się po ciągle zmieniającym się krajobrazie, a dla osób na początku kariery, którym brakuje doświadczenia i pewności siebie, by poruszać się po tym stale ewoluującym rynku pracy, staje się to jeszcze większym wyzwaniem.

Badania takie jak raport Big Brothers Big Sisters 2025 Youth Access to Mentoring Report , przeprowadzony przez The Harris Poll, ujawniły kryzys pewności siebie w karierze wśród osób w wieku 18–25 lat. Niepokojące jest, że aż 74% osób w tej grupie wiekowej nie dysponuje zasobami, które mogłyby zapewnić doradztwo zawodowe, takie jak mentoring. Dlatego też wykorzystanie wiedzy zarówno nowych, jak i doświadczonych specjalistów, którzy mogą wspierać i motywować osoby poszukujące pracy oraz te, które zmieniają ścieżkę kariery, może stanowić realną przewagę konkurencyjną, umożliwiając im podejmowanie świadomych decyzji zawodowych.

Luka w wytycznych: rosnący popyt i malejące możliwości dostępu

Udane relacje mentoringowe są ściśle powiązane ze wzrostem pewności siebie, rozwojem umiejętności, satysfakcją z pracy, awansem zawodowym , utrzymaniem pracowników, a nawet wzrostem przychodów. Co więcej, badanie Deloitte Global z 2025 roku dotyczące pokolenia Z i milenialsów wykazało, że 86% przedstawicieli pokolenia Z i 84% milenialsów uważa mentoring za niezbędny dla swojego rozwoju i utrzymania zatrudnienia.

Dane te znajdują potwierdzenie we wspomnianym raporcie „Dostęp do mentoringu 2025”, z którego wynika, że ​​84% młodych ludzi twierdzi, że mentoring otwiera im drzwi do możliwości, których nie dostrzegliby sami, 83% zgadza się, że mentor łączy naukę akademicką z sukcesem w realnym świecie , a 81% czuje się pewniej podejmując decyzje dotyczące studiów, pracy i życia dzięki mentoringowi. Odpowiedzi te znajdują również odzwierciedlenie w opiniach uniwersytetu i studentów pierwszego pokolenia, których mentorowałem w ciągu ostatniego roku.

Dlaczego dostęp do mentoringu w firmach stał się trudniejszy? Kadra średniego szczebla odczuwa skutki redukcji etatów. Firmy takie jak Oracle, Google i Meta zastąpiły kadrę zarządzającą średniego szczebla inwestycjami w sztuczną inteligencję, osłabiając programy mentoringowe i pozostawiając menedżerów przeciążonych i pozbawionych możliwości kierowania zespołem. Co więcej, elastyczne harmonogramy, w tym praca hybrydowa i zdalna, dodatkowo utrudniają regularną komunikację.

W tygodniowej ankiecie, którą przeprowadziłem w połowie czerwca w grupie Career Success Premium Community serwisu LinkedIn , zadałem członkom grupy następujące pytanie:

Czy Twoja firma lub organizacja oferuje obecnie formalny program mentoringu?

Spośród 317 uczestników 68% odpowiedziało „nie”, a 44% tych, którzy odpowiedzieli „nie”, stwierdziło, że ich firma powinna oferować program mentoringowy.

Ankieta trwała tydzień i zakończyła się 11 czerwca 2026 r.

Przeczytaj ankietę (społeczność LinkedIn Career Success Premium wymaga członkostwa premium).

Oprócz menedżerów obciążonych zadaniami i elastycznymi harmonogramami, specjaliści ds. zasobów ludzkich mają trudności z właściwym mierzeniem efektów programów doradztwa zawodowego i powiązaniem ich z poprawą retencji pracowników, dobrego samopoczucia, zaangażowania i zmniejszoną rotacją lub brakuje im niezbędnych narzędzi do tego celu.

Dlaczego doradztwo zawodowe stanie się niezwykle ważne w 2026 roku

Raport BBC pokazuje , że liczba wolnych miejsc pracy w Wielkiej Brytanii spadła do najniższego poziomu od pięciu lat, a raport Bain & Company „Global Job Market Trends ” ujawnia , że ​​liczba ogłoszeń o pracę spadła we wszystkich sektorach, a największe spadki odnotowano w sektorach badań, projektowania i rozwoju (-37%), marketingu (-30%) oraz sprzedaży (-27%). Raport Bain wykazał również, że liczba ogłoszeń o pracę online spadła o ponad 50% w porównaniu z pierwszym kwartałem ubiegłego roku. W innych branżach, takich jak usługi finansowe i IT, spadki wyniosły odpowiednio 27% i 20%.

Konkurencja o oferty pracy jest zacięta. Dzięki mentorowi zawodowemu osoby poszukujące pracy po raz pierwszy oraz pracownicy aspirujący do awansu zyskują większą swobodę działania, usprawniają proces poszukiwania pracy, poszerzają dostęp do wcześniej niedostępnych możliwości oraz otwierają drzwi do kontaktów zawodowych, relacji i stanowisk, o których istnieniu nie mieli pojęcia lub które nie zostały jeszcze ogłoszone.

Ostateczny dowód sukcesu doradztwa zawodowego

Global Mentorship Initiative (GMI) , organizacja non-profit pomagająca absolwentom z niedostatecznie reprezentowanych grup w znalezieniu pierwszej pracy zawodowej i budowaniu ścieżki kariery, będąca jedną z organizacji, w której pracuję jako wolontariusz i mentor, zauważa , że ​​74% studentów, którzy ukończą program mentoringu zawodowego, znajduje pracę w ciągu sześciu miesięcy od ukończenia studiów, a w ciągu roku odsetek ten wzrasta do 88%.

Moje doświadczenie jako mentora, zdobyte w ciągu ostatniego roku, w ramach ponad 90 godzin mentoringu studentów i osób na wczesnym etapie kariery, podkreśla wartość mentoringu zawodowego. Mentorzy konsekwentnie twierdzą, że mentoring zawodowy zapewnia im pewność siebie i przewagę konkurencyjną, których potrzebują, aby zdobyć rozmowy kwalifikacyjne, pierwszą pracę i staże. Uczą się również, jak planować i wyznaczać cele dla wybranej ścieżki kariery.

Moje stałe doświadczenie jako mentora potwierdziło wiele z tego, o czym tu rozmawialiśmy. Obecnie współpracuję z mentorem nad projektem pobocznym w obszarze, w którym posiadam pewną wiedzę, ale nie jestem ekspertem. Mój mentor pomógł mi zidentyfikować luki w wiedzy, spojrzeć na mój projekt z innej perspektywy i zadać inspirujące pytania, o których wcześniej nie myślałem. Ogólnie rzecz biorąc, mój mentor motywuje mnie do dalszych działań. Zastanawiając się nad tą relacją, uświadamiam sobie, że bez jego wsparcia nie doszedłbym tak daleko z moim projektem.

Budowanie relacji mentoringowej w karierze bez wsparcia instytucjonalnego

Istnieje wiele sposobów na znalezienie doradcy zawodowego, nawet bez bezpośredniego wsparcia instytucjonalnego. Studenci mogą skorzystać z sieci absolwentów, stowarzyszeń studenckich, znajomych i rodziny, organizacji zewnętrznych i non-profit. Rozmowa z jednym lub dwoma profesorami z Twojej dziedziny lub wizyta w biurze karier lub centrum karier to doskonały punkt wyjścia. Czasami takie usługi są oferowane przez dział relacji z absolwentami. Nie zapominaj również o stowarzyszeniach zawodowych. Istnieją również organizacje płatne, ale polecam najpierw rozważyć inne możliwości.

W przypadku profesjonalistów, nawet jeśli firma nie oferuje formalnego programu, warto porozmawiać z menedżerem lub działem HR. Często istnieje grupa liderów i menedżerów, którzy chętnie współpracują z innymi pracownikami. Podobnie jak studenci, profesjonaliści mogą również skorzystać z sieci absolwentów i stowarzyszeń zawodowych. Jeśli masz mało czasu, rozważ rozmowy wstępne w formie mini-sesji mentoringowych. Możesz również rozważyć cztero- lub pięciotygodniowe szybkie wyzwania zawodowe lub sesje grupowe prowadzone przez mentora, podczas których nie tylko uzyskasz kontakt z profesjonalistą, ale także otrzymasz wsparcie i wiedzę od członków zespołu.

Na koniec, gdy prosisz o nawiązanie relacji mentoringowej w zakresie kariery, jasno określ swoje oczekiwania, cele, tempo komunikacji i oczekiwane rezultaty.

Dlaczego dziś potrzebujesz mentora zawodowego?

Na coraz bardziej konkurencyjnym rynku pracy i w stale zmieniającym się środowisku pracy, samodzielne poszukiwanie pracy nie jest już rozsądne. Jeśli jesteś zaangażowany i gotowy do podjęcia wysiłku, mentoring zawodowy może pomóc Ci zdobyć wiedzę od doświadczonych specjalistów, zadawać pytania w bezpiecznym otoczeniu, otrzymać informację zwrotną na temat Twojej strategii kariery, celów i materiałów (CV, listów motywacyjnych, materiałów networkingowych, przygotowania do rozmowy kwalifikacyjnej itp.), zbudować pewność siebie pod okiem osoby z branży, otrzymać wsparcie i nauczyć się budować sieć kontaktów zawodowych . Specjaliści, którzy wcześnie zgłoszą się do mentoringu, będą robić szybsze postępy, podejmować bardziej świadome decyzje i osiągać sukcesy w procesie rekrutacji.

W czasach, gdy setki osób konkurują o tę samą pracę, doradztwo zawodowe nie jest już opcją; jest to kluczowy czynnik różnicujący konkurencję.